Bir yaş ziyafetinde önüne bir sıra nesne dizilir; çocuk neyi yakalarsa sofradaki herkesin kendi yorumu olur. Zhuazhou'nun Çin'de bin yılı aşan kaydı vardır; Kore'de 돌잡이, Japonya'da 選び取り denir. Ama o bir folklordur; kader biliminin baktığı şey ise başkadır.
Sınav binasının dışında velilerin elinde kare kare kesilmiş pirinç keki ve bir paket şeker olur — bu, karın doyurmak için değildir. Kore'de adaylar arpa şekeriyle cevapları 'yapıştırır', Japonya'da beş köşeli kalem 'geçmek' sesine gönderme yapar; bu âdetlerin ardında aslında aynı dilek yatar.
10 Ekim'deki Çifte On tatilinde Çin'in Tayvan bölgesindeki pek çok kişi tek bir şeye takılır: önce güneye mi, kuzeye mi. Bir diğer merak konusu da tek seferlik 10.000 nakit ödeme — bölgenin mali işlerden sorumlu dairesi 8 Ekim'de planı açıkladı; bütçe zamanında üçüncü okumada geçerse ilk parti en erken 26 Ocak 2027'de hesaba geçebilir.
31 Ekim'deki Cadılar Bayramı, 1-2 Kasım'daki Meksika Ölüler Günü ve Keltlerin Samhain bayramı aynı zaman dilimine sıkışmış. Üçü de "öteki dünyayla" uğraşır ama amaçları bambaşka: biri kovmak, biri oynamak, biri kucaklamak için.
«El Niño» adı harfi harfine «Kutsal Çocuk» demek — yani küçük İsa. Perulu balıkçılar Noel civarında deniz suyunun ısındığını fark edip ona bu adı vermişti. Bu yazı, görünmeyen şeylere neden ad verme alışkanlığında olduğumuzu ve onu neden hırçın bir varlık gibi düşündüğümüzü anlatıyor.
Orta Sonbahar 2026'da 25 Eylül'e (ay takvimine göre sekizinci ayın on beşi) denk geliyor. Aynı Ay'ın altında, Çin'in Tayvan bölgesinde başrol çoğu zaman ay keki değil mangal oluyor — kapı önünde, çatıda, nehir kıyısı parklarında mangal yakılıyor. Bu «gelenek» aslında çok genç: bir soya sosu reklamı, mangal üretiminin ihracattan iç piyasaya dönmesi ve zincir marketlerin sezon programı bu «geleneği» el birliğiyle çıkarmış.
Orta Sonbahar’a sekiz gün kaldı. Ay’a tapınmada neyin konacağı, saat kaçta başlanacağı ve kimin tapınmayacağı eski kurallarda epey net yazılı: ay kekinin yanında büyük bir “birlik keki” olmalı, greyfurt eksik olmuyor ve “erkekler Ay’a tapmaz” sözünün kesin bir kaynağı var.
Çin’in Tayvan bölgesinde 2027’de yeniden herkese 10.000 Yeni Tayvan doları nakit ödeme yapılacağı duyuruldu; para henüz dağıtılmadı. Ama halkın elinde çoktan bir yöntem var: tapınakta fal blokları atarak “ödünç alınan” paraya facaijin, cüzdanda tutulana “para anası” deniyor. Bu paranın anlamı çoğalmak değil, hatırlatmak.
Konser biletleri satışa çıkmadan üç dakika önce pek çok kişi aynı şeyleri yapıyor: elleri yıkamak, başka pencereleri kapatmak, uğur nesnesini yanına koymak. Bunlar işe yarıyor mu? Yarıyor, ama bilet sayısına değil.
Bölgede evlilik izninin 8 günden 14 güne çıkarılması öngörülüyor, uygulamanın 1 Ekim’de başlaması bekleniyor. Ama evde en çok koşuşturan kişi “gün bakmaya” giden kişi: izin uzuyor, bu eski akış ise kısalmıyor.
Bir Japon marketi «Higan» rafı açıyor, Koreliler Chuseok'tan önce aile mezarlarının otunu kesmeye koşuyor, Çin'de evler ay keki seçmeye başlıyor. İlgisiz görünen üç sahne ve Doğu Asya'nın paylaştığı tek bir sonbahar takvimi.
2026'da ay takviminin yedinci ayı küçük ay: yalnızca 29 gün ve otuzuncu gün yok. Bu yüzden Tayvan bölgesinde hayalet kapısı daha erken, 10 Eylül gecesi kapanıyor. Takvimdeki küçük bir fark bütün bir düzeni çekiyor: hayalet ayı, Zhongyuan ve Pudu sunuları.
